Status i ochrona prawna mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce
DOI:
https://doi.org/10.34858/api.1.2022.4Abstrakt
Artykuł ma na celu ustalenie statusu prawnego mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce. Tezą wyjściową badań jest stwierdzenie, że polityka ochrony praw mniejszości narodowych i etnicznych jest obszarem stale się kreującym i posiada ona charakter dynamiczny. W przypadkach badania określonych zjawisk prawnych i potrzeby ich jednoczesnej kwalifikacji, zostały zawarte odwołania przede wszystkim do istniejącego już zasobu znanych instytucji mając nadzieję znaleźć takie, które mogłyby pomieścić badany fragment rzeczywistości prawnej. W artykule zatem prowadzone są rozważania, na ile przydatna w odniesieniu do grup mniejszości narodowych jest np. koncepcja niedyskryminacji, z założenia której wynika, że utworzenie szczególnych regulacji, umożliwia realizację określonej ochrony praw mniejszości oraz w jaki sposób Ustawodawca zróżnicował mniejszości narodowe i etniczne. Jako metodę badawczą przyjęto analizę materiału normatywnego, głównie prawa polskiego oraz stanowiska polskiej doktryny. Za przyjętym rozwiązaniem przemawia fakt, że zagadnienie mniejszości narodowych jest swoistym modelem polskim, opartym na określonym podłożu historycznym, mimo, iż aktualnie mniejszości narodowe nie są zjawiskiem licznie występującym w Polsce. Przedmiotem analizy jest także orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, głównie dotyczące interpretacji zagadnienia odnoszącego się do praw mniejszości narodowych.
Słowa kluczowe: status prawny, mniejszości narodowe, mniejszości etniczne, ochrona prawna
Pobrania
Bibliografia
Bibliografia
Zobacz w Google Scholar
Banaszak B., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2012, Legalis (el.).
Zobacz w Google Scholar
Białek T., Międzynarodowe standardy ochrony praw mniejszości narodowych i ich realizacja na przykładzie Białorusi, Litwy i Ukrainy, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar
Byczkowski J., Mniejszości narodowe w Europie 1945–1974, Opole 1976.
Zobacz w Google Scholar
Czarny P., Komentarz do art. 35 Konstytucji RP, [w:] M. Safjan, L. Bosek, Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, Warszawa 2016, Legalis (el.).
Zobacz w Google Scholar
Gadecki B., Komentarz do art. 256 Kodeksu karnego, [w:] Kodeks karny. Część szczególna art. 252–316. Komentarz, Warszawa 2017, Legalis (el.), s. 2.
Zobacz w Google Scholar
Gałązka M., Prawa wyborcze mniejszości narodowych w państwach grupy Wyszehradzkiej, „Studia Wyborcze” 2016, t. 22, s. 75–86.
Zobacz w Google Scholar
Gardocka T., Jagiełło D., Pojęcie mniejszości narodowych w prawie polskim a rzeczywistość społeczna, „Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy” 2018, t. 18, s. 143–157.
Zobacz w Google Scholar
Hałub O., Cele i zadania Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, Wrocław 2017.
Zobacz w Google Scholar
Informacja Rzecznika Praw Obywatelskich na temat skarg i wniosków dotyczących mniejszości narodowych i etnicznych, które wpłynęły do Biura RPO w latach 2016-2018, (XI.037.1.2019.MS), Warszawa 2019.
Zobacz w Google Scholar
Jabłoński M., Aktualne problemy ochrony wolności i praw mniejszości w Polsce i na świecie, Wrocław 2017.
Zobacz w Google Scholar
Kowalczyk T., Znaczenie zasady równości prawa wyborczego w prawie polskim przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2013, nr 2, s. 119–138.
Zobacz w Google Scholar
Kowalewska D., Organizacja mniejszości narodowych i etnicznych jako podmioty etnopolityki, „Acta Politica” 2015, nr 34, s. 27–47.
Zobacz w Google Scholar
Krasnowolski A., Prawa mniejszości narodowych i mniejszości etnicznych w prawie międzynarodowym i polskim, Opracowania Tematyczne 599, Kancelaria Senatu, Biuro Analiz i Dokumentacji, Warszawa 2011.
Zobacz w Google Scholar
Łodziński S., Języki mniejszości narodowych w przestrzeni publicznej, „Nauka” 2019, nr 3, s. 125–145.
Zobacz w Google Scholar
Malicka A., Status prawny mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce – ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym, Wrocław 2017.
Zobacz w Google Scholar
Ratajczak M., Mniejszości narodowe i etniczne w polskich mediach publicznych, „Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy” 2017, t. 17, s. 394–412.
Zobacz w Google Scholar
Siegień-Matyjewicz A.J., Prawo do dwujęzyczności, zgoda czy konflikt? Pogranicze, „Studia Społeczne” 2011, t. XVII, s. 229–244.
Zobacz w Google Scholar
Strzałkowski T., Prawne aspekty wprowadzania dodatkowych nazw miejscowości w języku mniejszości, „Samorząd Terytorialny” 2017, nr 11, s. 53–64.
Zobacz w Google Scholar
Wojciechowski K., Ustawa o Radiofonii i Telewizji. Komentarz, Warszawa 2014, Legalis (el.).
Zobacz w Google Scholar
Wykaz cytowanych aktów prawnych
Zobacz w Google Scholar
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.).
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz.U. z 2017 r., poz. 1153 ze zm.).
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 28 czerwca 1991 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 59, poz. 252 ze zm.).
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 195. ze zm.).
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 805.).
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2345 ze zm.).
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j Dz.U. z 2021 r., poz. 672).
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1057 ze zm.).
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 823).
Zobacz w Google Scholar
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2019 r. poz. 684 ze zm.).
Zobacz w Google Scholar
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2017 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1627).
Zobacz w Google Scholar
Zarządzenie nr 74 Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie regulaminu pracy Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych (M.P. Nr 45, poz. 534).
Zobacz w Google Scholar
Wykaz cytowanych orzeczeń sądowych
Zobacz w Google Scholar
Uchwała TK z dnia 30 kwietnia 1997 r., W 1/97; Dz.U. Nr 50, poz. 324.
Zobacz w Google Scholar
Uchwała TK z dnia 13 maja 1997 r., W 7/96; Dz.U. Nr 53, poz. 346.
Zobacz w Google Scholar
Wyrok TK z dnia 30 stycznia 1991 r., K 11/90, OTK 1991, nr 1, poz. 2.
Zobacz w Google Scholar
Wyrok TK z dnia 15 lipca 2010 r., K 63/07, OTK-A 2010, nr 6, poz. 60.
Zobacz w Google Scholar
Wyrok SN z dnia 5 grudnia 2013 r., III SK 10/13, OSNP 2015, nr 1, poz. 17.
Zobacz w Google Scholar
Postanowienie SN z dnia 18 marca 1998 r., I PKN 4/98, OSNAPiUS 1999, nr 5, poz. 170.
Zobacz w Google Scholar
Postanowienie SN z dnia 5 lutego 2007 r., IV KK 406/06, OSNwSK 2007, nr 1, poz. 367.
Zobacz w Google Scholar
Postanowienie SN z dnia 14 lutego 2007 r., III SK 20/06, OSNP 2008, nr 3–4, poz. 54.
Zobacz w Google Scholar
Źródła internetowe
Zobacz w Google Scholar
mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/mne/mniejszosci/mniejszosci-w-mediach-p/7505,Definicja-audycji-adresowanych-do-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-oraz-audyc.html [dostęp: 15.03.2020].
Zobacz w Google Scholar
Kochanowski J., Prawa mniejszości narodowych i etnicznych w praktyce, www.brpo.gov.pl/index.php?md=1630 [dostęp: 4.11.2019].
Zobacz w Google Scholar
Opublikowane
Wersje
- 29-12-2022 - (5)
- 29-12-2022 - (4)
- 19-10-2022 - (3)
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2022 Mateusz Kowalewski

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.