O komplementarnym związku między Business Judgement Rule w prawie stanu Delaware a wytycznymi U.S. Department of Justice w zakresie Korporacyjnych Programów Compliance
DOI:
https://doi.org/10.34858/api.4.2025.91Słowa kluczowe:
ład korporacyjny, Ogólne Prawo Korporacyjne Delaware, prawo miękkie, zasada biznesowego osądu, zgodność z prawemAbstrakt
W artykule podjęto analizę w przedmiocie komplementarnego związku między zasadą biznesowego osądu (Business Judgment Rule, BJR) w prawie stanu Delaware a wytycznymi Departamentu Sprawiedliwości USA (DOJ) dotyczącymi Oceny Korporacyjnych Programów Zgodności. BJR stanowi mechanizm ochrony menedżerów przed odpowiedzialnością korporacyjną za decyzje biznesowe podjęte w dobrej wierze, z należytą starannością i przy dochowaniu obowiązków powierniczych. Z kolei wytyczne DOJ, jako instrument soft law, określają standardy skutecznych programów compliance, stanowiąc narzędzie oceny odpowiedzialności karnej korporacji i element polityki zachęt do samokontroli, dobrowolnego ujawniania naruszeń oraz przeciwdziałania przestępczości gospodarczej. W artykule postawiono tezę, że obydwie instytucje – mimo odmiennego charakteru normatywnego – wzajemnie się uzupełniają. Z jednej strony BJR chroni menedżera, a z drugiej strony wytyczne DOJ chronią korporację, lecz przenikają się wzajemnie, tworząc spójny system transparentności i odpowiedzialności. Corporate compliance pełni w tym układzie funkcję pomostową, umożliwiając menedżerom dochowanie obowiązków wymaganych do zastosowania BJR, a korporacjom – skorzystanie z łagodniejszych konsekwencji karnych.
Pobrania
Bibliografia
Aronson v. Lewis, 473, Supreme Court of Delaware, A.2d 805, 812 (1984).
Zobacz w Google Scholar
Bryan v. Aikin, Delaware Court of Chancery, 82 A. 817, 10 Del.Ch. 1 (1912).
Zobacz w Google Scholar
Graham v. Allis-Chalmers Mfg. Co., Supreme Court of Delaware, 188 A.2d 125 (1963).
Zobacz w Google Scholar
In re Caremark Int’l Inc. Derivative Litig., Delaware Court of Chancery, 698 A.2d 959 (1996).
Zobacz w Google Scholar
Kaplan v. Centex Corp., Delaware Court of Chancery, 284 A.2d 119, 124 (1971).
Zobacz w Google Scholar
Malpiede v. Townson, Supreme Court of Delaware, 780 A.2d 1075 (2001).
Zobacz w Google Scholar
Puma v. Marriott, Delaware Court of Chancery, 283 A.2d 693, 695 (1971).
Zobacz w Google Scholar
Robinson v. Pittsburgh Oil Refinery Corp., Delaware Court of Chancery, 126 A. 46 (1924).
Zobacz w Google Scholar
Shlensky v. Wrigley, Illinois Appellate Court, 237 N.E.2d 776, 780 (1968).
Zobacz w Google Scholar
U.S. v. Basic Constr. Co., United States Court of Appeals, Fourth Circuit, 711 F.2d 570, 573 (1983).
Zobacz w Google Scholar
U.S. v. Beusch, United States Court of Appeals, Ninth Circuit, 596 F.2d 871, 878 (1979).
Zobacz w Google Scholar
U.S. v. Hilton Hotels Corp., United States Court of Appeals for the Ninth Circuit, 467 F.2d 1000, 1007 (1972).
Zobacz w Google Scholar
U.S. v. Potter, United States Court of Appeals, First Circuit, 463. F.3d 9, 25 (2006).
Zobacz w Google Scholar
Badawi A.B., The Business Judgment Rule, dx.doi.org/10.2139/ssrn.4465571.
Zobacz w Google Scholar
Bainbridge S.M., Corporate Law, 3rd ed., Foundation Press, 2015.
Zobacz w Google Scholar
Bainbridge S.M., Corporation Law and Economics, Foundation Press, 2002.
Zobacz w Google Scholar
Bainbridge S.M., The Business Judgment Rule as Abstention Doctrine, „Vanderbilt Law Review” 2019, vol. 57.
Zobacz w Google Scholar
Beresford D.R., Katzenbach N., Rogers C.B., Jr., Report of Investigation by the Special Investigative Committee of the Board of Directors of WORLDCOM, INC., EX-99.1 3 dex991.htm, March 31, 2003.
Zobacz w Google Scholar
Bishop C.G., A Good Faith Revival of Duty of Care Liability in Business Organization Law, „Tulsa Law Review” 2006, vol. 41.
Zobacz w Google Scholar
Black L.S., Jr., Why Corporations Choose Delaware, Delaware Department of State, Division of Corporations, 2007.
Zobacz w Google Scholar
Block D.J., Barton N.E., Radin S.A., The Business Judgment Rule: Fiduciary Duties of Corporate Directors, „Aspen Law & Business” 1998, t. 1.
Zobacz w Google Scholar
Brejdak J., Czy prezes spółki powinien być filozofem? O zasadzie business judgment rule, która doczekała się swojej kodyfikacji w Polsce, „Prawo i Więź” 2021, nr 4.
Zobacz w Google Scholar
Brodsky E., Adamski M.P., Law of Corporate Officers and Directors: Rights, Duties, and Liabilities, West, 2011.
Zobacz w Google Scholar
Bullock J.W., Delaware Division of Corporations: 2023 Annual Report, U.S. Secretary of State, 2023.
Zobacz w Google Scholar
Carney W.J., Shepherd G.B., Bailey J.S., Lawyers, Ignorance, and the Dominance of Delaware Corporate Law, „Harvard Business Law Review” 2012, vol. 2.
Zobacz w Google Scholar
Carpenter L.R., The Delaware Corporation, Johns Hopkins Press, 1937.
Zobacz w Google Scholar
Cunningham L., Delaware Corporate Law Debate Feeds a Robust and Balanced System, „Bloomberg Law” 2024, December 11, 2024.
Zobacz w Google Scholar
Delaware Courts, Judicial Branch, Opinions and Orders, courts.delaware.gov/ opinions.
Zobacz w Google Scholar
Desio P., An Overview of the Organizational Guidelines, U.S. Sentencing Commission.
Zobacz w Google Scholar
Eisenberg M.A., The Duty of Good Faith in Corporate Law, „Delaware Journal of Corporate Law” 2005, vol. 31, No. 1.
Zobacz w Google Scholar
Enron Trial Exhibits and Releases, The U.S. Department of Justice, Archives, www.justice.gov/archive/index-enron.html.
Zobacz w Google Scholar
Epstein R.A., The harm principle-and how it grew, „The University of Toronto Law Journal” 1995, vol. 45.4.
Zobacz w Google Scholar
Evaluation of Corporate Compliance Programs, U.S. Department of Justice, Criminal Division, updated September 2024.
Zobacz w Google Scholar
Facts and Myths, „Delaware Corporate Law”, corplaw.delaware.gov/facts-and-myths.
Zobacz w Google Scholar
Feinberg J., Harm to others, The Moral Limits of the Criminal Law, Oxford University Press on Demand, 1987.
Zobacz w Google Scholar
Fisch J.E., The Peculiar Role of the Delaware Courts in the Competition for Corporate Charters University of Pennsylvania, „University of Cincinnati Law Review” 2000, vol. 68.
Zobacz w Google Scholar
Galeotti M.R., Memorandum on Selection of Monitors in Criminal Division Matters, U.S. Department of Justice, Criminal Division, Washington, D.C., May 12, 2025.
Zobacz w Google Scholar
Guidelines for Good Practice in Internal Control, Ethics and Compliance, Council of the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), 8 February, 2010.
Zobacz w Google Scholar
Guidelines Manual 2016, United States Sentencing Commission, Chapter Eight – Sentencing of Organizations.
Zobacz w Google Scholar
Handbook on Anti-Corruption Ethics and Compliance for Business, OECD, the United Nations Office on Drugs and Crime and the World Bank, 2013.
Zobacz w Google Scholar
Joseph S. Nye Jr., Think Again: Soft Power, „Foreign Policy”, February 23, 2006, foreignpolicy.com/2006/02/23/think-again-soft-power/ [dostęp: 28.11.2022].
Zobacz w Google Scholar
Langevoort D.C., Soft Law, Risk Cultures, and Law Abidingness: The Caremark Connection, „Georgetown Law Faculty Publications and Other Works” 2022.
Zobacz w Google Scholar
Larence E.R., Corporate Crime: Preliminary Observations on DOJ’s Use and Oversight of Deferred Prosecution and Non-Prosecution Agreements 1, U.S. Government Accountability Office, Gao-09-636t, 2009.
Zobacz w Google Scholar
Manne H.G., Our Two Corporation Systems: Law and Economics, „Virginia Law Review” 1967, vol. 259, No. 2.
Zobacz w Google Scholar
McMillan L., The Business Judgment Rule as an Immunity Doctrine, „William & Mary Business Law Review” 2013, vol. 4, Iss. 2.
Zobacz w Google Scholar
Oversight on the U.S. Sentencing Commission and Guidelines for Organizational Sanctions: Hearings Before the Subcommittee on Criminal Justice of the Committee on the Judiciary, House of Representatives, One Hundred First Congress, Second Session, March 7 and May 24, t. 4, 1990.
Zobacz w Google Scholar
Seligman J., A Brief History of Delaware's General Corporation Law of 1899, „Delaware Journal of Corporate Law” 1976, vol. 1, No. 2.
Zobacz w Google Scholar
Sharfman B.S., The Importance of the Business Judgment Rule, „New York University Journal of Law and Business” 2017, vol. 14.
Zobacz w Google Scholar
Summers R.S., Good Faith’ in General Contract Law and the Sales Provisions of the Uniform Commercial Code, „Virginia Law Review” 1968, vol. 54, No. 2.
Zobacz w Google Scholar
The Financial Aspects of Corporate Governance, The Committee on the Financial Aspects of Corporate Governance, 1 December, 1992.
Zobacz w Google Scholar
Tricker B., Corporate Governance: Principles, Policies and Practices, Third Edition, Oxford University Press 2015.
Zobacz w Google Scholar
U.S. Attorneys' Manual, U.S. Department of Justice.
Zobacz w Google Scholar
U.S. Federal Sentencing Guidelines, U.S. Department of Justice.
Zobacz w Google Scholar
U.S. Sentencing Guidelines for Organizations, U.S. Department of Justice.
Zobacz w Google Scholar
Veasey E.N., Economic Rationale for Judicial Decisionmaking in Corporate Law, „Business Lawyer” 1998, vol. 53.
Zobacz w Google Scholar
Weinberg J.D., Delaware Court Strengthens Protections for Independent Directors, „Harvard Law School Forum on Corporate Governance”, May 20, 2015.
Zobacz w Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Robert Lizak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
